Kệ Sám Hối Tam Nghiệp là bài kệ ngắn, chỉ bốn câu, nhưng có lẽ là đoạn sám hối được tụng nhiều nhất trong các thời khóa ở Việt Nam, vì gần như nghi thức tụng niệm nào — từ thời công phu hằng ngày đến các khóa lễ lớn — cũng có đoạn này ở phần cuối.
Nội dung chính
Bài kệ có ý: những nghiệp ác con đã tạo từ trước, đều do vô thủy tham, sân, si; sinh ra từ thân, miệng, ý của con; nay con xin sám hối hết thảy. Chỉ bốn câu ngắn nhưng gói trọn cách nhìn của đạo Phật về nghiệp: mọi hành động sai lầm đều xuất phát từ ba nghiệp thân — khẩu — ý, và gốc rễ sâu xa nhất là tham, sân, si. Bài kệ không liệt kê lỗi cụ thể mà sám hối một cách tổng quát, chân thành, phù hợp để tụng lặp lại mỗi ngày mà không nhàm.
Khi nào hay tụng
Vì ngắn gọn, bài kệ gần như có mặt ở cuối phần lớn các nghi thức sám hối, kể cả các bộ dài như Sám Hối Hồng Danh, Đại Sám Hối Văn, hay đơn giản là cuối một thời tụng kinh buổi tối tại gia. Có thể xem đây là một "câu chốt" quen thuộc của việc sám hối trong Phật giáo Việt Nam, hơn là một bài kinh độc lập cần một thời khóa riêng.
Cách tụng tại nhà
Đúng tinh thần của một bài kệ ngắn, có thể tụng bất cứ lúc nào cảm thấy cần dừng lại nhìn nhận lỗi lầm — sau một thời kinh, trước khi đi ngủ, hoặc ngay khi nhận ra mình vừa nói hay làm điều gì đó không phải. Đọc chậm, để từng câu thấm vào tâm thay vì đọc cho xong. Không cần nghi thức phức tạp đi kèm, dù vẫn có thể chắp tay, cúi đầu khi đọc để thêm phần trang nghiêm.
Một lưu ý về bản trên trang này
Vì đây là một đoạn kệ rất ngắn và xuất hiện lặp lại trong nhiều nghi thức khác nhau, bản trên trang này trình bày riêng để người mới học thuộc dễ dàng, không kèm phần nghi thức đầy đủ phía trước như khi tụng trong một thời khóa lớn.